Żywienie osób starszych odgrywa kluczową rolę w poprawie zdrowia, zmniejszeniu ryzyka zachorowania na różne choroby oraz opóźnia proces starzenia organizmu. Niestety, wielu seniorów boryka się z problemami żywieniowymi, niedoborami oraz trudniej im pokryć zapotrzebowanie na wszystkie składniki odżywcze. Szczególnie, jak seniorzy zostają pozostawieni sami sobie.

Jak pomóc osobie starszej zdrowo się odżywiać? Jaka dieta, będzie idealna dla seniora? Podpowiem w dzisiejszym artykule.

Jak dieta zmienia się z wiekiem ?

Proces starzenia, to proces skomplikowany. Nie tylko widzimy go na twarzy, skórze, ale również w kondycji. Zdrowie również, nie jest tak dobre, gdy ma się 20 lat. U seniorów zachodzi wiele mechanizmów, które sprawiają, że ich dieta, delikatnie będzie się różnić od diety młodej osoby. Mimo, że mogą jeść to samo, pod uwagę należy wziąć:

– zmiany w uzębieniu

– pojawiający się refluks

– choroby np. cukrzyca, nowotworowa, nadciśnienie tętnicze, podwyższony poziom cholesterolu

– osteoporozę i zmiany zwyrodnieniowe stawów

– zmniejszenie perystaltyki jelit

– zmiany w odczuwaniu smaku oraz zapachu.

Również w podeszłym wieku, może pojawić się trudna sytuacja materialna, samotność, lęki, a co za tym idzie spadek masy ciała.

Wszystkie te składowe, są niezmiernie ważne podczas przygotowań posiłków dla seniora.

Dieta seniora powinna być dostosowana do jego potrzeb, możliwości finansowych, stanu zdrowia. Jeżeli jesteś odpowiedzialna/odpowiedzialny za przygotowanie posiłków dla seniora, zadbaj o następujące elementy.

1. Świeże lub mrożone warzywa i owoce. Powinny stanowić podstawę jadłospisu. Możesz z nich przygotować zupy krem, koktajle – szczególnie, gdy senior ma problemy z uzębieniem. Produkty te bogate są w witaminy i antyoksydanty, które będą niwelowały stany zapalne oraz przyspieszały proces zdrowienia.
2. Białko – w przypadku seniorów, niedobory białkowe są bardzo powszechne. Osoby starsze spożywają zbyt mają ilość produktów bogatych w białko np. nabiał, mięso, ryby, jaja. Często jest to spowodowane chorobami np. dna moczanowa, cukrzyca, choroby nowotworowe lub z powodu zmian smaku i zapachu. Postaraj się, aby w diecie seniora białka nie zabrakło. Do posiłków warto dodawać mięso, ryby, najlepiej w formie gotowanej, pieczonej (jest lżej strawne), jaja (3-4 sztuki tygodniowo), nabiał. W przypadku nabiału, seniorzy często skarżą się na problemy jelitowe po jego spożyciu. Wiąże się to z laktozą. Dwucukier, który znajduje się w mleku, jogurcie, kefirach, maślankach, serach. W napojach fermentowanych jest go mnie, ale seniorzy również mogą odczuwać objawy trawienne. Stąd warto postawić na produkty bez laktozy.
3. Zadbaj o odpowiednią podaż błonnika pokarmowego – jest niezbędny do prawidłowego funkcjonowania jelit, zmniejsza poziom cholesterolu i wpływa na obniżenie poziomu cukru we krwi. Niestety seniorzy po produktach bogatych w błonnik np. kasza gryczana, pęczak, ciemne pieczywo, ryż, makaron, mogą odczuwać objawy trawienne. Wynika to z tego, że spowalnia perystaltyka jelit lub senior choruje na zespół jelita drażliwego, refluks. Stąd, czasami warto nie zmuszać seniora do jedzenia produktów z pełnego przemianu, a wdrażaj je powoli. Przykładowo – do śniadania jasne pieczywo i kromka chleba typu graham (jest najdelikatniejsze). Można również dodawać płatki owsiane do koktajlu lub przygotować owsiankę.
4. Tłuszcze – ważne , aby senior spożywał roślinne tłuszcze np. olej rzepakowy, oliwę z oliwek. Są bogactwem kwasów omega-3 oraz mogą zmniejszać stężenie cholesterolu i ryzyko chorób serca.
5. Mniej cukru i soli – postaraj się poedukować seniora, aby do porannej kawki raczej nie zjadał codziennie słodyczy. Również, aby nie dosalał potraw. Pokaż mu w jaki sposób można doprawiać potrawy ziołami i, że też są smaczne.
6. Zadbaj o aktywność– zabierz seniora na spacer, do fizjoterapeuty, aby sprawdził w jakim jest stanie zdrowia, jakie ćwiczenia może wykonywać. Dzięki temu, że senior jest aktywny, dba o kondycję, poprawia się jego samopoczucie, samoocena i zmniejsza ryzyko depresji.
7. Nie zapomnij o nawodnieniu – senior powinien wypijać minimum 8 szklanek wody dziennie. Bardzo często seniorzy nie piją, ponieważ boją się, zbyt częstych wizyt w toalecie. Jeśli senior siedzi w domu, to śmiało może tyle wypijać i czuć się bezpiecznie. Aby urozmaicić smak wody, dodaj mięty, soku z cytryny, pomarańczy.

       8. Suplementy – witamina D, kwasy omega-3, cynk, żelazo, kwas foliowy, wapń, magnez, witaminy z grupy B, adaptogeny np. ashwagandha, żeń-szeń.

• Witamina D- podnosi odporność organizmu, wpływa na prawidłowe funkcjonowanie tarczycy. Zmniejsza ryzyko zachorowania na depresję, chorobę niedokrwienną serca. Jest niezbędna do prawidłowego funkcjonowania układu kostnego. Działa holistycznie na organizm.

• Kwasy omega – 3 – działają przeciwzapalnie, podnoszą odporność. Polecane, kiedy nie spożywa się ryb oraz owoców morza. Mogą zmniejszać ryzyko rozwoju chorób serca, depresji. Pozytywnie wpływają na proces widzenia oraz nastrój.

• Cynk – podnosi odporność, sprzyja przyspieszeniu gojenia ran oraz zakażeń. Najlepiej przyjmować wieczorem z posiłkiem.

• Żelazo, kwas foliowy – w przypadku niedoborów lub stosowaniu leków obniżających poziom cukru bądź podczas chemioterapii. U seniorów częstym problemem jest anemia. Dlatego warto zadbać o dobrze dobraną suplementację.

W przypadku suplementacji, warto sprawdzić czy dany suplement  nie wchodzi w interakcję z lekami oraz żywnością.

Niektóre z leków mogą zmniejszać wchłanianie witamin np. stosowanie leków na cukrzycę (metforminy), może przyczynić się do zmniejszonego poziomu witaminy B12. Podobnie inhibitory pompy protonowej (IPP, leki zmniejszające ilość kwasu solnego w żołądku – bardzo często nadużywane przez seniorów). Chemioterapeutyki oraz kortykosteroidy wpływają na zmniejszenie witaminy B6 oraz kwasu foliowego.

Jeśli macie dziadków, to prześledźcie jakie leki zażywają. Przeczytajcie ulotki, zapytajcie farmaceuty, czy dany lek nie obniża wchłaniania ważnych składników odżywczych. Następnie wzbogaćcie dietę seniora w te składniki.

Pamiętajcie o tym, aby nie kupować preparatów multiwitaminowych. Zazwyczaj dawki witamin i składników mineralnych są zbyt niskie oraz w większości substancje znoszą swoje działanie np. cynk i selen w jednym preparacie.

W tych szczególnych dniach, warto dziadków nie tylko odwiedzić, ale porozmawiać z nimi na temat odżywiania. Czasami jedno edukacyjne spotkanie, pozwoli wdrożyć zmiany i zadbać o zdrowie ukochanego seniora.

Chcesz umówić dziadków na edukacyjną wizytę z dietetykiem? Skontaktuj się ze mną klikając tutaj

Podpowiem co warto dodać do jadłospisu, aby zadbać o zdrowie seniora, zminimalizować ryzyko chorób, bądź przyspieszyć powrót do zdrowia i wskażę kierunek zmiany.